RONDO KRAKÓW w Hali 100-lecia KS Cracovia

Rzeźby autorstwa krakowskiego rzeźbiarza Mirosława Bacy zrealizowane podczas rezydencji artystycznej w Szwajcarii w 2024 r. po raz pierwszy zostaną zaprezentowane w Krakowie kompletując jednocześnie projekt wcześniej prezentowany zarówno w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (2024 r.) jak i Filharmonii im. Karola Szymanowskiego (2025 r.). Wystawa składa się z dwóch wiszących marmurowych abstrakcyjnych rzeźb „Ticino Duetto” oraz kompozycji rozmieszczonych na placu marmurowych i drewnianych elementów rzeźby „Rondo Kraków” zrealizowanej w 2024 r.  Najnowsza praca to „Kantata Sudecka” zrealizowana w 2026 r. dzięki współpracy artysty z firmą HP Stone z Rybnicy Leśnej w okolicach Wałbrzycha.

Precyzja, napięcie, rytm, równowaga to kluczowe pojęcia dla prezentowanej kompozycji rzeźbiarskiej. Jest ona wizualną oraz przestrzenną demonstracją emocji i doznań twórców, wykonawców, a przede wszystkim odbiorców muzyki. Nie odnosi się do konkretnych dzieł muzycznych lecz do struktury, formalnych aspektów oraz substratu emocjonalnego muzyki samej w sobie. Pełny projekt to kompozycja złożona z kilku segmentów nawiązujących do poszczególnych sekcji orkiestry symfonicznej. Dzięki korelacji rozmiaru, napięciu formy, zestawieniu naturalnych materiałów, zbalansowaniu ciężaru, grze ornamentu i wprowadzeniu elementów ażurowych prezentowane rzeźby zapraszają do uczestnictwa we wspólnej przestrzeni. Odbiorca znajdując się w niej staje się jej częścią i integralnym elementem dzieła. Nie słyszy lecz widzi, znajduje się wewnątrz utworu.

Relacja pomiędzy odbiorcą a materiałem, związek przestrzeni i dzieła, recepcja rzeźby inklinująca współuczestnictwo formalne odbiorcy to założenia projektu i niwa działań twórczych Mirosława Bacy. Proces poszukiwania formy dążący do uzyskania maksymalnych i granicznych możliwości materiału, koncentracja na detalu, jakości i precyzji wykończenia sprawiły, iż muzyka klasyczna, której zawsze był wielbicielem stała się ważnym źródłem inspiracji adekwatnym w swojej formie do jego założeń i poszukiwań jako rzeźbiarz. Pragnie być kompozytorem przestrzeni a rzeźby instrumentem, komponentem tejże. Układ i współzależność modułów to swoista partytura, sposób ich rozmieszczenia to wykonanie, interpretacja, gra:

„Aspekt wizualny i estetyczny muzyki staje się dla mnie najbardziej podniecający. Słuchając utworu jednocześnie odczuwam go i oglądam. Skoncentrowanie i precyzja wykonania, współuczestnictwo i ścisła filiacja licznych elementów, detal, naturalny materiał instrumentów połączony z umiejętnościami zarówno lutnika jak i muzyka, skojarzenia kształtu i ruchu z dźwiękiem, złożoność i procesowość to przymioty dzieła muzycznego, które pragnę przełożyć na format rzeźbiarski, zbudować trójwymiarową i wizualną przestrzeń muzyki”.

Koncert obejmuje wykonanie dzieła muzycznego na sopran, flet, akordeon, wiolonczelę i perkusję autorstwa Karola Osmana o tożsamym tytule „Rondo Kraków” i stworzonemu specjalnie na potrzeby projektu w 2025 r.

Kompozycja muzyczna „Rondo Kraków” autorstwa Karola Osmana to dzieło stworzone w ramach zamówienia kompozytorskiego zrealizowanego ze środków KPO. Prawykonanie utworu towarzyszące wystawie rzeźb odbyło się w Filharmonii Im. Karola Szymanowskiego w Krakowie w dniu 25 września 2025 r. Młodzi muzycy zaproszeni do projektu silnie związani są z Krakowem a sam projekt to także sposobność wsparcia i wyróżnienia młodego pokolenia muzyków. Kompozytor Karol Osman jest ponadto autorem „Hejnału Podgórza” stworzonego w ramach obchodów 110 rocznicy połączenia z Krakowem.

„Rondo Kraków” to kompozycja muzyczna na sopran, flet, akordeon, wiolonczelę i perkusję inspirowana rzeźbami autorstwa Mirosława Bacy, a w szczególności odgłosami kojarzonymi z procesem pracy nad rzeźbą takimi jak: odgłosy piły spalinowej, dźwigów oraz rytmu uderzeń dłuta, upadku drzazg, wiór, odłamywania drewna i fizycznego wysiłku artysty. Wzajemna korelacja między rzeźbą a utworem muzycznym zaistniała nie tylko na płaszczyźnie inspiracji procesem powstawania rzeźb, ale również znajduje swoje odzwierciedlenie w budowie formalnej utworu, bazującej na powtarzanych motywach, ustępach repetytywnych oraz łukowo prowadzonych myślach muzycznych. Utwór nawiązuje do formy ronda, mającej swoje korzenie w XIV wiecznej muzyce średniowiecznej Europy. Zestawienie kompozytora, z muzyką na gruncie której kompozytor połączył współczesne środki wykonawcze z historyczną formą muzyczną jest okazją do refleksji i konfrontacji przeszłości z teraźniejszością.

Projekt obejmuje także zorganizowanie warsztatów Butoh dla osób z niepełnosprawnościami (z ograniczeniami ruchowymi i/lub wzroku), ich opiekunów i osób zainteresowanych uczestnictwem ze wszystkich grup wiekowych prowadzonych przez profesjonalną artystkę Anitę Zdrojewską oraz wspólne przygotowanie etiudy zaprezentowanej podczas planowanego wydarzenia artystycznego. Artystka zaprezentuje także własny program przy akompaniamencie dźwiękowym Ruffa Libnera.

Taniec Butoh narodził się w Japonii w latach pięćdziesiątych. Był odpowiedzią na powojenny kryzys tożsamości Japończyków i owocem poszukiwań sposobu na wyzwolenie ciała z utartych rutyną czy ograniczonych choreografią ruchów ale też z uznanych kanonów piękności. Jego twórcami byli Tatsumi Hijikata (1928 – 1986) który uznawał ciało w całości – z jego pięknem i ułomnościami oraz Kazuo Ohno (1906 – 2010) wierzący, że „w tańcu prowadzi duch”. Pracując początkowo w nurcie tańca nowoczesnego, w poszukiwaniu sposobu na wyzwolenie ciała z ograniczonych choreografią ruchów i z uznanych kanonów piękna, stworzyli całkowicie nowy, własny rodzaj praktyki taneczno-performatywnej.

Butoh to taniec swobodny – twórcze poszukiwanie, praca z ciałem, emocjami i okazja do rozładowania napięć. Nie ma norm „poprawności ruch”. Pod wpływem muzyki, głosu prowadzącej zajęcia lub w oparciu o pokazywane ilustracje uczestnicy inspirują się i szukają własnego tańca. Warsztaty z założenia są inkluzywne – otwarte także dla opiekunów a poziom intensywności będzie dostosowany do uczestników. Przygotowany pokaz inspirowany będzie prezentowanymi rzeźbami (projekt „Rondo Kraków”) ze szczególnym skupieniem na materiale. Rzeźby stają się jednocześnie ogniwem choreograficznym. W tańcu artyści skupią się szczególnie na materiale, który został poddany rzeźbiarskiej obróbce. Stanowiące naturalne otoczenie drzewa i kamienie towarzyszą człowiekowi przez wieki stając się niemymi świadkami wydarzeń; zawarte w ich warstwach historie są zarówno inspiracją jak ogniwem choreograficznym łączącym przeszłość z teraźniejszością. Ożyją w ruchu tancerzy i towarzyszącej im, nieprzypadkowej muzyce: Ruff Libner jest wirtuozem jednego z najstarszych instrumentów dętych na świecie – didjeridoo.

Program wydarzenia:

Mirosław Baca: Wystawa rzeźb

„Rondo Kraków”, „Ticino Duetto”, „Kantata Sudecka”

Karol Osman: „Rondo Kraków”

Wykonawcy:

Edyta Matonóg  – wiolonczela

Adrianna Mętel  – flet

Krzysztof Madyda – akordeon

Karolina Ładoś – marimba, instrumenty perkusyjne

Annika Mikołajko-Osman – sopran, rhythm bones, misy tybetańskie

Anita Zdrojewska: Performance BUTOH

Muzyka: Ruff Libner

Etiuda Butoh w wykonaniu uczestników warsztatów

Galeria